DOĞU ANADOLU BÖLGESİ’NDE FARKLI YERLERDEN ELDE EDİLEN DEĞİŞİK TORF MATERYALLERİNİN DOMATES (Lycopersicon  Lycopersicum L.)‘TE FİDE KALİTESİ ÜZERİNE ETKİLERİ

İbrahim ULUKAN                          Ali ECE

Bu çalışma 2005–2006 yıllarında 2 yıl süreyle Erzincan Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü Uygulama ve Araştırma serasında yürütülmüştür. Çalışmada; Erzurum, Erzincan Ardahan ve Van yörelerinden elde edilen torf materyalleri ile ticari bir torf materyalinde domates fidesi yetiştirilmiş ve elde edilen bu domates fidelerinin kalite durumları incelenmiştir. Denemede torf materyallerine 1/3–1/4–1/5 oranlarında perlit katılmıştır. Torf materyallerinin saf halleri de kullanılmıştır. Bitkisel materyal ise Safir F₁ sırık domates çeşidi kullanılmıştır. Yetiştirilen fidelerde yapılan gözlemlerde en iyi sonuç kontrol materyali olarak kullanılan ticari torftan elde edilirken bunu Erzurum, Ardahan, Erzincan ve Van materyalleri izlemiştir.

Araştırma tesadüf parselleri deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yapılmış ve her bir parselde 10 adet bitkide gözlemler alınmıştır. Sonuçlar JMP istatistiki paket programına göre değerlendirilmiştir.

Sonuç olarak; çalışmamızda ele alınan farklı torf materyallerinden seçim yaparken, özellikle materyal temininin kolaylığı, kullanılabilirliliği ve ekonomisi dikkate alınarak seçilmelidir. En kaliteli fide kontrol (ticari torf) materyalinde yetiştirilen domates bitkisinden elde edilmiştir. Araştırılan materyaller içerisinde Erzurum (saf, 1/3 karışımı) materyalinin denemede incelenen özellikler bakımından çoğunlukla kontrol materyaline en yakın sonuçları verdiği görülmüştür. Hatta bazı bulgularda öne çıkmıştır.

Erzincan Ardahan ve Van materyalleri ise da düşük sonuçlar vermişlerdir. Bu materyallerinin fide yetiştiriciliğinde kullanılabilir durumda oldukları da tespit edilmiş ve kullanılma durumlarında öncelikle Ardahan, Erzincan ve Van olarak tercih edilmeleri uygun olacağı kanaatine varılmıştır.