Kiraz Çeşit Adaptasyon Denemesi (2001)

Hüseyin VURGUN     Meral ASLAY                        H. Murat ÜNLÜ

Bu çalışma, kirazlarda hem hasat periyodunu uzatmak, hem de verimli yüksek kaliteli kiraz yetiştiriciliğine yönelik olarak Erzincan şartlarına en uygun çeşitlerin tespit edilmesi amacıyla Erzincan Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Bahçeliköy beldesi arazisinde 1992-2001 yılları arasında  yürütülmüştür.

            Deneme yabani kiraz (prunus avium) üzerine aşılı 29 kiraz çeşidi (Edirne, Siyah Gözüme, Starking Handy Giant, Vista, Corum, Merton Bigarreau, Turfanda I, Early Burlat, Yalancı Napoleon, Durona di Cesana, Merton Premier, Sapı Kısa, Noir de Guben, Van, Bing, Stella, Bigarreau Napalean, Bella di pistoia, Merton Marvel, Macar (Erzincan), Dalbastı (Malatya), Lambert, Merton late, Artvin-4, Karagevrek, 0900 Ziraat, Noble, Artvin-5, Turfanda II) ve her çeşitten 7 ağaç 7x7 m olacak şekilde yer almıştır.

            Deneme bahçesinin kurulduğu yer extrem yaz sıcaklığı ile geç ilkbahar donlarına değerlendirmenin yapıldığı yıllarda maruz kalmamıştır.

            Olgunluk zamanlarına göre yapılan gruplandırmada, kirazlarda 5  olgunluk haftası tesbit edilmiş ve her olgunluk haftası kendi içinde ele alınmıştır. Meyve ağırlığı, meyve eti (g) / sap ağırlığı(g) + çekirdek ağırlığı(g) oranı ve organoleptik değerleri yüksek olan en üstün çeşitlerin seçimi çalışmanın esasını teşkil etmiştir.

            Seçilen çeşitlerde meyve iriliği,meyve eti/sap+çekirdek ağırlığı ve organoleptik değerler sırasıyla; 1.olgunluk haftasında 5.605 g, 14.22 ve 16 ile Early Burlat ve 5.440 g, 15.78 ve 19 ile Vista çeşitleri, 2.olgunluk haftasında 5.690 g, 18.27 ve 17 ile Merton Bigarreau ve 6.395 g, 15.99 ve 17 ile Noir de Guben çeşitleri, 3.olgunluk haftasında 5.955 g, 16.76 ve 18 ile Van, 7.995 g, 22.57 ve 18 ile 0900 Ziraat ve 7.210 g, 21.48 ve 18 ile Stella çeşitleri, 4.olgunluk haftasında 6.760 g , 19.92 ve 17 ile Macar(Erzincan), 6.920 g, 18.63 ve18 ile Lambert ve 6.435 g, 15.69 ve 16 ile Bigarreau Napoleon çeşitleri, 5.olgunluk haftasında 5.550 g, 14.78 ve 15 değeriyle Merton Late çeşidi seçilmiştir.

Kiraz çeşitlerinin hasat periyodu, kalite (Meyve iriliği, renk, sertlik), meyve eti (g)/çekirdek + sap ağırlığı (g) oranı, verim, SÇKM, şeker/asit oranı ve organoleptik değerler dikkate alınarak yapılan seçimde kirazlarda 5 olgunluk haftası ve her hafta için 2-3 çeşit seçilmiştir.

            Seçilen kiraz çeşitleri ve olgunluk haftaları aşağıdaki gibidir:

            I.  Olgunluk haftası    (11-17/6) : Early Burlat, Vista.

            II. Olgunluk haftası    (18-24/6) : Merton Bigarreau, Noir de Guben.

            III.Olgunluk haftası   (25/6-1/7) : Stella, 0900 Ziraat, Van.

IV.Olgunluk haftası       (2-8/7) : Lambert, Macar(Erzincan),  Bigarreau

 Napoleon.

            V.Olgunluk haftası      (9-15/7)  : Merton Late.