Erzincan ve Erzurum  Yöresinde Yabani Olarak Yetişen Çaşır(Prangos ferulacea (L.) LİNDL. ve Hippomarathrum microcarpum (BİEB) FEDTSCH.) ve Çiriş (Eremurus spectabilis (BİEB.) FEDTSCH.) Bitkilerinin Sebze Olarak Değerlendirmek Amacıyla Kültüre Alınması Üzerine Araştırmalar (1999)

 
Uzm. Fatma GÜNGÖR                      Kemal ÇUKADAR

 

Erzurum ve Erzincan bölgesinde doğal olarak yetişen çaşır (Prangos ferulecea (L.) Lindl. ve Hippomarathrum microcarpum (Bieb.) Fedtsch) ve çiriş (Eremurus spectabilis) bitkilerini sebze olarak değerlendirmek amacıyla yapılan kültüre alma çalışmaları, 1997-2000 yılları arasında Erzincan Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsünde yürütülmüştür. Çaşır (P. ferulecea (L.) Lindl. ve H. microcarpum (Bieb.) Fedtsch) sistematikte Umbelliferae, çiriş (E. spectabilis) ise Liliceea familyasına mensup olup, çok yıllık  otsu bir bitkilerdir. İlkbaharda havaların ısınmasıyla ortaya çıkan bu bitkilerin taze sürgünlerinin sebze olarak tüketilmesi besin değerlerinin yüksek olması ve aynı zamanda birçok hastalığın tedavisinde halk ilacı olarak kullanılması kültüre alınmalarını gündeme getirmiştir. Ayrıca bu bitkilerin kültüre alınmasıyla sebzelerde tür zenginliğine de katkıda bulunulmuştur.

            Bu çalışma ile, bitkilerin botanik özellikleri, döllenme biyolojileri, besin içerikleri tespit edilmiş ve üretim çalışmaları yapılmıştır. Ayrıca çimlendirme denemeleri yapılarak en uygun çimlendirme sıcaklığı ve metodu belirlenmiştir.

            Araştırma sonunda, rizomdan üretilen çiriş bitkisinde yenilen aksam oluşmasına rağmen, çaşır bitkilerinde, bitki gelişiminin yavaş olmasından dolayı tüketilen aksam henüz oluşmamıştır. Bu bitkilerin kültüre alınmasıyla sebzelerde tür zenginliği artırılmıştır.